Column

Schaamte, hoe kom je ervan af?

Altijd een lastig onderwerp: schaamte. Hoe erger je je schaamt, hoe minder je er meestal over praat. Zo leerde ik op de sociale academie dat je gesloten vragen moest stellen over onderwerpen die moeilijk bespreekbaar waren (bv. seksualiteit). Want daaromheen heerste veel schaamte, en dan durfden mensen nog wel ja of nee te antwoorden maar veel specifieker werden ze meestal niet.

Voorbeelden

Onderwerpen die dus moeilijk zijn, blijven daardoor moeilijk en blijven dus schaamtevol. Schaamte kan gaan over allerlei dingen (bv. iemand feliciteren met een zwangerschap die niet zwanger blijkt te zijn, of bv. de uitslag van je SOA-test naar de verkeerde persoon (of meerdere personen) sturen. Heel gênant allebei, maar van een andere orde.

Maar je kunt je ook schamen als je ’s nachts snurkt of je schaamt je voor je lichaam (te dik/dun). Ook schamen sommige mensen zich voor hun gevoel van eenzaamheid. Dat is ernstig, want dan bestaat het risico dat je nóg eenzamer wordt.

Automatische reacties

Veel voorkomende reacties bij schaamte zijn:

  • Doen alsof er niets aan de hand is
  • Er niet aan willen denken, en wegdrukken van de schaamte
  • Blozen, zweten, stotteren
  • Grapjes erover maken en soms ook: boos worden

Praten is een bevrijding

En er is niemand die zich nooit ergens voor schaamt of die nooit iets stoms doet. Iedereen schaamt zich wel ergens over….  Nou hóeft ook weer niet alles in de openbaarheid, maar sommige dingen móeten naar buiten. Zoals bv. het geworstel met je genderidentiteit: durf ik uit de kast te komen? En de bevrijding die men ervaart als men erover verteld heeft.

Maar wat werkt nu het beste

Binnenhouden of erover praten? Binnenhouden vergroot het gevoel van schaamte, je blijft ermee zitten: het wordt groter. Dus: praten. Eerst misschien voorzichtig naar buiten komen en daarna stapje voor stapje meer mensen in vertrouwen nemen. En zien dat het meestal geaccepteerd wordt. Je hoort ook dat mensen hetzelfde hebben gedaan of meegemaakt, het wordt eigenlijk steeds gewoner.

Praten is een bevrijding

En er is niemand die zich nooit ergens voor schaamt of die nooit iets stoms doet. Iedereen schaamt zich wel ergens over….  Nou hóeft ook weer niet alles in de openbaarheid, maar sommige dingen móeten naar buiten. Zoals bv. het geworstel met je genderidentiteit: durf ik uit de kast te komen? En de bevrijding die men ervaart als men erover verteld heeft.

Share